چه حدى ؟ جواب : « 1 » اگر منافق طورى است كه در ظاهر هم كفر خود را در بعضى از جاها ابراز مىكند در حكم ساير كفار است ، ولى اگر ابراز كفر نمىكند و در ظاهر مراعات آنچه مقوم مسلمان بودن است مىنمايد حكم مسلمان را دارد ، اگرچه از طريقى غير از اقوال و رفتار بدانيم او به آنچه مىگويد و مىكند اعتقاد ندارد . سؤال 572 . اجنبى كيست و آيا مىتوان ساير مسلمانان را در صورت اختلاف در نژاد يا كشور يا . . . اجنبى خواند ؟ جواب : « 2 » از نظر نژاد در صورتى كه قرارداد خاصى وجود نداشته باشد كسى كه مسلمان است با مسلمانان ديگر اجنبى شناخته نمىشود ولى از نظر مملكت و مرزهاى جغرافيايى كسى كه اهل مملكت ديگر است اجنبى شناخته مىشود مثل همسايه كه نسبت به خانه همسايه كه ملك او نيست اجنبى شناخته مىشود و اگر آثارى ولو به لحاظ قراردادهاى كلى ممالك بر اجنبى بودن مترتب است ترتب آن مانعى ندارد . جشن‌ها سؤال 573 . آيا برپايى جشن با رعايت ضوابط شرعى در مواليد حضرات ائمه ( عليهم‌السلام ) ، مبعث و عيد غدير جايز است ؟

--> ( 1 ) و يدل عليه قوله تعالى ( سورة النساء / 140 ) « فلا تقعدوا معهم حتى يخوضوا فى حديث غيره انكم اذاً مثلهم ان الله جامع المنافقين و الكافرين فى جهنم جميعاً » . ( 2 ) و خلاصة دليل هى ان الممالك الإسلامية ولو به لحاظ الحيازة للصحارى و البرارى و البحار على الوجه الشرعى تصير ملكاً للمسلمين فيكون كسائر ما يحوزه الشخص أو يملكه بوجه شرعى فلا يجوز التصرف فيه بدون اذن من هو مالك له ولو كان هو الولى للمسلمين . و اما به لحاظ السواد و البياض و مطلق اللون لا يصير المسلم اجنبياً به لحاظ مسلم آخر إلا إذا كان قرار عقلائى بين الطرفين و أمضاه الشرع .